هارد کپ (Hard Cap) چیست؟

هارد کپ اصطلاحی است در بلاکچین، به معنای حداکثر تعداد رمز ارزهای قابل تولید و عرضه. درواقع هارد کپ نشان‌ می‌دهد که تیم توسعه‌دهنده، در مرحله تأمین بودجه، به ازای فروش توکن‌ها تا چه سقفی می‌تواند بودجه جمع‌آوری کند. وب‌سایت‌های تحلیلی و مردم به هارد کپ توجه ویژه‌ای دارند و آن را با دقت بررسی می‌کنند.

شاید بپرسید که آیا می‌توآن‌هارد کپ را تغییر داد؟ پاسخ این سؤال مثبت است. باگ معروفی را که در بیتکوین کلی سروصدا به راه انداخت یادتان هست؟ باگی در بیتکوین باعث شد که سقف عرضه محدود آن که 21 میلیون واحد بود به عدد 184 میلیون برسد.

در این مقاله قصد داریم به هارد کپ و تمام جزئیات آن بپردازیم، پس با ما همراه باشید.

هارد کپ چه زمانی تغییر می‌کند؟

اگر با تئوری پیش برویم، تغییر هارد کپ امری ممکن است. اگر چندین نهاد با یکدیگر همکاری کنند می‌توانند هارد کپ را تغییر دهند. پیشنهاد تغییر هارد کپ را ابتدا توسعه‌دهندگان باید مطرح کنند و پس از تأیید، کدنویسی آن را انجام دهند. البته توافق بر سر این امر سروصدای زیادی را به ‌همراه دارد.

 معمولاً تغییر هارد کپ زمانی رخ می‌دهد که آن رمز ارز در شرایطی بحرانی قرار داشته باشد یا افرادی قصد داشته باشند که یک‌شبه پولدار شوند! حال چگونه می‌توآن‌هارد کپ را تغییر داد؟ برای تغییر هارد کپ و گذر از محدودیت عرضه، باید پروژه مربوط به ویژگی‌های بنیادی را تغییر دهید و درنتیجه یک ارز دیجیتال جدید بسازید. برای اطلاعات بیشتر از ارزهای دیجیتال می‌توانید به tabdeal.org مراجعه کنید.

اما اگر تغییر هارد کپ دست‌یافتنی است، چرا هارد کپ بیتکوین تغییر نکرده است؟

دلیل ثبات عرضه محدود بیتکوین

بیتکوین سازوکار و ساختار نظارتی خاصی دارد و به همین دلیل هارد کپ بیتکوین را جز زمانی که هک شده بود، تاکنون تغییر نداده‌اند. درواقع حاکمیت بیتکوین اجازه چنین تغییری را تابه‌حال نداده است.

چه کسانی طرفدار تغییر هارد کپ هستند؟

ماینرها افرادی هستند که انگیزه بسیار بالایی برای تغییر هارد کپ دارند. اگر هارد کپ بیتکوین تغییر کند، درآمد ماینرها تا حد زیادی افزایش می‌یابد، اما این موضوع همیشگی نیست و تنها برای مدتی موقتی اتفاق می‌افتد. با تغییر هارد کپ بیتکوین، دیگر این ارز دیجیتال کم‌یاب نیست و ارزش خود را که براساس کم‌یاب بودنش است، از دست می‌دهد.

چرا تغییر هارد کپ بیتکوین امری دست‌نیافتنی است؟

تجربه ثابت کرده است که ایجاد تغییرات اساسی در بیتکوین در بیشتر موارد به بن‌بست می‌خورد، چراکه برای این تغییرات باید ده‌ها هزار نود را قانع کرد تا موافقت خود را اعلام کنند. همچنین بسیاری از کاربران و نود‌های بیتکوین پایبند به ارزش‌های بیتکوین هستند و تنها انگیزه‌های مالی را در نظر نمی‌گیرند.

حتی سال 2017 وقتی بسیاری از مردم با هدف افزایش مقیاس‌پذیری بیتکوین تلاش می‌کردند تا محدودیت‌های بلوک بیتکوین را بردارند، کاربران و نودهای بسیاری مقابل این تلاش‌ها ایستادند. ماینرها درنهایت مجبور شدند برای افزایش مقیاس‌پذیری روشی دیگر انتخاب کنند.

سافت کپ (Soft Cap) چیست؟

سافت کپ به میزان حداقل پولی گفته می‌شود که یک ارز دیجیتال با عرضه اولیه خود از سرمایه‌گذاران جمع‌آوری می‌کند. مردم به امید آن‌که پولشان در آینده چند برابر شود، در عرضه اولیه ارزها سرمایه‌گذاری می‌کنند. اگر سافت کپ جمع‌آوری نشود، مقدار پول جمع‌‌شده به سرمایه‌گذاران بازمی‌گردد. البته میزان سافت کپ از سوی تیم توسعه‌دهندگان تعیین می‌شود.

بااین‌حال، تعیین سافت کپ در هر پروژه‌ای ضروری نیست؛ چراکه تنها حدود تقریبی حداقل مبلغی است که انتظار می‌رود از سوی سرمایه‌گذاران جمع‌آوری شود. حتی بسیاری از تیم‌های توسعه‌دهنده بدون سافت کپ نیز مبلغ موردنیاز را به‌ دست آورده‌اند. پس می‌توان گفت هارد کپ حداکثر توکن‌های قابل‌فروش را در عرضه اولیه نشان می‌دهد؛ درحالی‌که سافت کپ به حداقل بودجه موردنیاز برای آغاز و توسعه یک پروژه اشاره دارد.

حال که با دو مقوله هارد کپ و سافت کپ آشنا شدید، ممکن است بپرسید که هارد کپ چه اهمیتی دارد؟

هارد کپ چه کاربردهایی دارد؟

یکی از مهم‌ترین نکات هنگام ارزیابی یک ارز دیجیتال میزان عرضه است. عرضه و قیمت یک ارز دیجیتال، حجم معاملات (Market Cap) آن را تعیین می‌کنند. علاوه‌براین، آگاهی از تعداد توکن‌های قابل‌استخراج نیز بسیار مهم است. برنامه استخراج کوین‌ها، منحنی انتشار (Emissions Curve) نیز شناخته می‌شود.

تعیین هارد کپ تأثیرات مثبتی به‌ همراه دارد. هارد کپ موجب کمیابی توکن‌های یک رمز ارز می‌شود و درنتیجه قیمت آن را افزایش می‌دهد. هارد کپ در حقیقت باعث می‌شود که یک رمز ارز همواره کم‌یاب باقی بماند و هرچقدر هم تقاضای آن افزایش پیدا کند، تغییری در میزان عرضه ایجاد نشود. در این میان تنها چیزی که تغییر می‌کند، قیمت رمز ارز است که به‌دلیل افزایش تقاضا و کمبود عرضه، افزایش می‌یابد.

یکی از کاربردهای هارد کپ را می‌توان به‌وضوح در بیتکوین مشاهده کرد. حتی اگر انرژی بسیاری برای استخراج بیتکوین صرف شده باشد، قیمت انتشار و عرضه آن همواره ثابت است.

اما آیا هارد کپ در بازارهای دیگر هم وجود دارد یا تنها مخصوص بازار ارزهای دیجیتال است؟

ارزش بسیاری از کالاهای باارزش، مستلزم کمیابی آن‌ها نیست. مثلاً طلا را در نظر بگیرید، قیمت بالای طلا به‌دلیل نایاب بودن آن نیست، بلکه فرایند استخراج طلا انرژی بسیار زیادی می‌طلبد. نکته جالب این است که اگر هرکس بیل در دست به کار حفاری بپردازد، مقدار زیادی طلا یافت می‌شود و قیمت طلا کاهش می‌یابد.

این در حالی است که به‌دلیل محدود بودن تعداد کوین‌های رمز ارزها، مثلاً محدودیت تعداد کوین‌های بیتکوین، چنین مسئله‌ای در مورد آن‌ها صادق نیست. یعنی اگر همه آدم‌های روی کره زمین هم ماینر شوند و بخواهند بیتکوین استخراج کنند باز هم قیمت بیتکوین بر اثر این امر کاهش نمی‌یابد، چون تعداد کوین‌های بیتکوین بسیار محدود و معین است.

در ادامه به یکی دیگر از مهم‌ترین کاربردهای هارد کپ می‌پردازیم. با ما همراه باشید!

 هارد کپ در عرضه اولیه سکه (ICO)

به تعداد توکن‌های قابل‌فروش هر ارز دیجیتال در عرضه اولیه آن، هارد کپ می‌گویند. به‌عبارتی‌دیگر، هارد کپ حداکثر سرمایه‌ای است که یک تیم توسعه‌دهنده می‌تواند در مراحل اولیه تأمین بودجه،‌ از سوی مردم جمع‌آوری کند. تیم توسعه‌دهنده مسئولیت تغییر و یا تعیین مقدار هارد کپ را بر عهده دارد. البته تیم توسعه‌دهنده می‌تواند توازن بین ارزش ذاتی توکن‌ها و کمیابی آن‌ها را در نظر بگیرد و سپس میزان ‌هارد کپ را تعیین کند.

با توجه به نکاتی که تابه‌حال در رابطه با هارد کپ مطرح شد، احتمالاً متوجه شده‌اید که هارد کپ مقوله‌ای بحث‌برانگیز است. بسیاری از کارشناسان، برای اشاره به حداکثر تعداد توکن‌های موجود یک رمز ارز از عبارت «سقف عرضه» (Maximum Supply) استفاده می‌کنند و اصطلاح هارد کپ را فقط به معنای سقف عرضه اولیه به‌کار می‌برند.

 بااین‌حال، اصطلاح هارد کپ برای هر دو عنوان می‌تواند به کار برود و اگر از آن برای اشاره به حداکثر تعداد واحد‌های یک ارز استفاده کنیم، هیچ اشکالی ندارد.

خب، به‌نظر می‌رسد تمامی مطالب مربوط به هارد کپ مطرح شد. امیدواریم از این مقاله بهره کافی را برده باشید.